Lezersrecensie
Manisch-depressief of bipolair?
Leader, Darian
Manisch/Darian Leader; vert.,uit het Engels> door Stanneke Wagenaar en Renė van de Weijer.- Amsterdam: De Bezige Bij, 2013.- 125 p; 20 cm.
Vert. van: Strictly bipolar.- London: Penguin Books, 2013..- Met. Lit. opg
ISBN 978-90-234-8177-5
Darian Leader is een Brits psycho-analyticus en publicist over waanzin, rouw, depressie en melancholie. In tegenstelling tot hoe de psychoanalytische praktijk in Nederland wordt beoefend of niet beoefend, is die in Frankrijk, België en Engeland en de VS bloeiend. In die laatste landen is zij vanouds een onderdeel van de filosofie.
Leader schrijft boeken, ook voor groter publiek dan vakgenoten. Hij
stelt dat we in bipolaire tijden leven, waarin de diagnose, of enige vorm van, bipolariteit zeer vaak gesteld wordt. Stemmings stabiliserende medicatie wordt daar even vaak en gemakkelijk voorgeschreven, zelfs aan kinderen.
Deze tijd vraagt in zekere zin naar manische persoonskenmerken als het gaat om karaktertrekken of temperament die het begin van de manische periode inluiden. Het zelfvertrouwen, de uitbundigheid en energie die in deze fase naar voren komen, zijn juist die kenmerken die gevraagd worden in een maatschappij van felle concurrentie op de arbeidsmarkt. Werd vroeger het dwangmatige streven naar verbinding met anderen gezien als belangrijkste kenmerk van de manie, tegenwoordig is dat streven bijna een plicht: als je niet Twittert of op Facebook zit, is er iets met je aan de hand. Verzuimdagen door overwerktheid en uitputting worden bijna gezien als behorend bij de taakomschrijving..De beginnende manie wordt aangeprezen in leefstijlcoaching. Zelfontplooiing en zelfvertrouwen heb je nodig om je gaande te houden in de ratrace. Het gevoel van macht, verbondenheid en energie laat mensen barsten van leven..
Toch vormen de verhalen van patiënten over hun ellende en rusteloosheid de serieuze schaduwkant daarvan. De erupties van energie brengen mensen ook vaak in ernstige problemen.
In het etiket bipolair zijn de twee aandoeningen manie en depressie bij elkaar genomen als de twee uitersten van een ziektebeeld. Volgens Leader heeft Kraepelin deze zienswijze geïnitieerd. Leader echter vindt dat de bipolaire stoornissen die overal gediagnosticeerd worden onderscheiden moeten worden van de echte manische-depressieve stoornissen. Hij vindt het een kwalijke zaak dat patiënten vaak onderscheiden medicatie krijgen voor hun verschillende aandoeningen. Een apart medicijn om stemming te stabiliseren, voor depressie, voor psychose,voor aandachtstekort en tegen angstaanvallen. Volgens Leader kun je een mens niet zien als een optelsom van symptomen, maar is er ook een eenheid te ontdekken in het verband tussen die symptomen. En daartoe haalt Leader zijn patiënten aan, die hem vertelden over de roes van de manie.
Dat de manie opeens kan omslaan in het tegendeel, in een zelfdestructieve vorm van automutilatie bijvoorbeeld, of in de onmatigheid ervan die de manische mens op een andere manier in de problemen kan brengen... Het streepje tussen manische-depressiviteit geeft aan dat er een strikte scheiding is tussen wat goed is en wat kwaad. De manier waarop de patiënt de werkelijkheid ervaart als goed en verbindend, slaat om in zelfverwijten, een gevoel hebben niet te deugen en vervuld te zijn van schuld. In de manie komt het aflossen van een schuld vaak symbolisch tot uiting. Grote bedragen achterlaten als fooi, cadeaus kopen en onverantwoorde uitgaven doen. Waar binnen de schizofrene beleving goed en kwaad direct in elkaar kunnen transformeren, houdt de manisch-depressieve patiënt die twee dingen precies uit elkaar. In de manie komen ook het offer, het ideaal en het goede tot uiting. De Ander, zijn eigen ander, mag niets negatiefs overkomen.
De depressie bij de manisch-depressieve patiënt wijkt sterk af van de depressie bij de unipolaire patiënt, volgens Leader. Het einde van de manie wordt volgens hem vaak gekenmerkt door paranoïde gedachten en gedachten vol haat aan eens jegens hem gepleegd onrecht. De focus daarop is gruwelijk, een hoofd vol wanhoop, verval en dood. Ook in de depressie is de patiënt uitgesproken, maar nu in negatieve zin tov de Ander. De ander heeft hem iets aangedaan, gaat een ramp bewerkstelligen, is de initiator van het kwaad. In tegenstelling tot de melancholicus, die in een depressieve periode zelf zeer aanwezig is, als de aanstichter van het kwaad, is het zelf bij de depressie van de manisch-depressieve patiënt zo goed als uitgewist. De totale wanhoop kan alleen nog maar erger gemaakt worden door het tempo van de wraak fantasieën die zich aandienen, het tempo van de depressie. Die gemengde periodes, waarin de manie zowel als de depressie in tempo gelijk zijn, zijn beschreven als een geweldige, ongerichte energie.
Darian Leader pleit dan ook voor aandacht voor de geschiedenis van de patiënt, als mogelijkheid om te achterhalen welke gebeurtenissen hem zo (onbewust) hebben aangegrepen dat die als het ware zijn overgenomen door zijn stoornis. Dus, degelijk onderzoek in de persoonlijke psyche van de individuele patiënt om die gebeurtenissen op het spoor te komen om zodoende de stoornis te kunnen opheffen..
Manisch/Darian Leader; vert.,uit het Engels> door Stanneke Wagenaar en Renė van de Weijer.- Amsterdam: De Bezige Bij, 2013.- 125 p; 20 cm.
Vert. van: Strictly bipolar.- London: Penguin Books, 2013..- Met. Lit. opg
ISBN 978-90-234-8177-5
Darian Leader is een Brits psycho-analyticus en publicist over waanzin, rouw, depressie en melancholie. In tegenstelling tot hoe de psychoanalytische praktijk in Nederland wordt beoefend of niet beoefend, is die in Frankrijk, België en Engeland en de VS bloeiend. In die laatste landen is zij vanouds een onderdeel van de filosofie.
Leader schrijft boeken, ook voor groter publiek dan vakgenoten. Hij
stelt dat we in bipolaire tijden leven, waarin de diagnose, of enige vorm van, bipolariteit zeer vaak gesteld wordt. Stemmings stabiliserende medicatie wordt daar even vaak en gemakkelijk voorgeschreven, zelfs aan kinderen.
Deze tijd vraagt in zekere zin naar manische persoonskenmerken als het gaat om karaktertrekken of temperament die het begin van de manische periode inluiden. Het zelfvertrouwen, de uitbundigheid en energie die in deze fase naar voren komen, zijn juist die kenmerken die gevraagd worden in een maatschappij van felle concurrentie op de arbeidsmarkt. Werd vroeger het dwangmatige streven naar verbinding met anderen gezien als belangrijkste kenmerk van de manie, tegenwoordig is dat streven bijna een plicht: als je niet Twittert of op Facebook zit, is er iets met je aan de hand. Verzuimdagen door overwerktheid en uitputting worden bijna gezien als behorend bij de taakomschrijving..De beginnende manie wordt aangeprezen in leefstijlcoaching. Zelfontplooiing en zelfvertrouwen heb je nodig om je gaande te houden in de ratrace. Het gevoel van macht, verbondenheid en energie laat mensen barsten van leven..
Toch vormen de verhalen van patiënten over hun ellende en rusteloosheid de serieuze schaduwkant daarvan. De erupties van energie brengen mensen ook vaak in ernstige problemen.
In het etiket bipolair zijn de twee aandoeningen manie en depressie bij elkaar genomen als de twee uitersten van een ziektebeeld. Volgens Leader heeft Kraepelin deze zienswijze geïnitieerd. Leader echter vindt dat de bipolaire stoornissen die overal gediagnosticeerd worden onderscheiden moeten worden van de echte manische-depressieve stoornissen. Hij vindt het een kwalijke zaak dat patiënten vaak onderscheiden medicatie krijgen voor hun verschillende aandoeningen. Een apart medicijn om stemming te stabiliseren, voor depressie, voor psychose,voor aandachtstekort en tegen angstaanvallen. Volgens Leader kun je een mens niet zien als een optelsom van symptomen, maar is er ook een eenheid te ontdekken in het verband tussen die symptomen. En daartoe haalt Leader zijn patiënten aan, die hem vertelden over de roes van de manie.
Dat de manie opeens kan omslaan in het tegendeel, in een zelfdestructieve vorm van automutilatie bijvoorbeeld, of in de onmatigheid ervan die de manische mens op een andere manier in de problemen kan brengen... Het streepje tussen manische-depressiviteit geeft aan dat er een strikte scheiding is tussen wat goed is en wat kwaad. De manier waarop de patiënt de werkelijkheid ervaart als goed en verbindend, slaat om in zelfverwijten, een gevoel hebben niet te deugen en vervuld te zijn van schuld. In de manie komt het aflossen van een schuld vaak symbolisch tot uiting. Grote bedragen achterlaten als fooi, cadeaus kopen en onverantwoorde uitgaven doen. Waar binnen de schizofrene beleving goed en kwaad direct in elkaar kunnen transformeren, houdt de manisch-depressieve patiënt die twee dingen precies uit elkaar. In de manie komen ook het offer, het ideaal en het goede tot uiting. De Ander, zijn eigen ander, mag niets negatiefs overkomen.
De depressie bij de manisch-depressieve patiënt wijkt sterk af van de depressie bij de unipolaire patiënt, volgens Leader. Het einde van de manie wordt volgens hem vaak gekenmerkt door paranoïde gedachten en gedachten vol haat aan eens jegens hem gepleegd onrecht. De focus daarop is gruwelijk, een hoofd vol wanhoop, verval en dood. Ook in de depressie is de patiënt uitgesproken, maar nu in negatieve zin tov de Ander. De ander heeft hem iets aangedaan, gaat een ramp bewerkstelligen, is de initiator van het kwaad. In tegenstelling tot de melancholicus, die in een depressieve periode zelf zeer aanwezig is, als de aanstichter van het kwaad, is het zelf bij de depressie van de manisch-depressieve patiënt zo goed als uitgewist. De totale wanhoop kan alleen nog maar erger gemaakt worden door het tempo van de wraak fantasieën die zich aandienen, het tempo van de depressie. Die gemengde periodes, waarin de manie zowel als de depressie in tempo gelijk zijn, zijn beschreven als een geweldige, ongerichte energie.
Darian Leader pleit dan ook voor aandacht voor de geschiedenis van de patiënt, als mogelijkheid om te achterhalen welke gebeurtenissen hem zo (onbewust) hebben aangegrepen dat die als het ware zijn overgenomen door zijn stoornis. Dus, degelijk onderzoek in de persoonlijke psyche van de individuele patiënt om die gebeurtenissen op het spoor te komen om zodoende de stoornis te kunnen opheffen..
1
Reageer op deze recensie
