Lezersrecensie
Duras, Bach en Goethe
Mulder, Etty
Fuga uit Buchenwald: Marguerite Duras, Robert Antelme/ Etty Mulder.- Nijmegen: SUN, cop. 2001.- 95 p: foto; 22 cm.- uitg. in samenwerking met de Stichting Kunstenaarsverzet 19452-1945 in het kader van het Project Holocaust- Nederland-Kunst.- Met.lit. opg.
ISBN 90-5875-008-6
Essay over de interpretatie van Vernietigen, zegt zij, van Marguerite Duras. Etty Mulder doceerde aan de Radboud universiteit en schreef dit essay over de verwevenheid van leven en werk van zowel Duras als haar echtgenoot Robert Antelme. Beiden verwerkten de kampervaring en de terugkomst uit het Todeslager Buchenwald in hun boeken. Antelme in De menselijke soort/ L'éspèce humaine en Duras in Vernietigen, zegt zij en De pijn.
Mulder vergelijkt de opbouw van Détruire met Die Kunst der Fuge van Joh. Seb. Bach, die onvoltooid is gebleven. Zij sluit haar essay dan ook af met zinnen waarin woorden of gedeelten van woorden ontbreken. Ze betoogt dat het bos uit Duras' tekst het Buchenwald is bij Weimar. Het Lager waarin Antelme verbleef en waaruit hij meer dood dan levend terugkeerde. Ze ziet in de figuren van Elisabeth Alione ( de vreemdelinge) en haar wettige echtgenoot, aan wie ze slaafs gehoorzaamt, vertegenwoordigers van het antisemitisme. Thor en Stein, de voor haar inwisselbare vrienden, zijn de herkenbare joden.
Mulder verbindt ook Die Wahlverwandtschaften van Goethe, die in Weimar woonde, met de tekst van Duras. Ook daarin wordt een spel gespeeld met twee mannen en twee vrouwen. Ook in Charlotte von Stein, de verre geliefde van Goethe, ziet zij een verwijzing, een intertekstualiteit, zowel in haar naam als in haar kwetsbaarheid en lijden. Immers, ook Elisabeth Alione uit de tekst van Duras is getraumatiseerd en lijdt aan een depressie. Alione heeft een dood kind gebaard en ook daarin is een analogie te zien met het leven van Duras. Het kind van haar en Antelme bleek dood te zijn bij zijn geboorte.
Zeer interessant en aangrijpend essay, dat mij de tekst van Duras leerde interpreteren en me de gelegenheid bood mij te verdiepen in de levens van Duras en Antelme.
Fuga uit Buchenwald: Marguerite Duras, Robert Antelme/ Etty Mulder.- Nijmegen: SUN, cop. 2001.- 95 p: foto; 22 cm.- uitg. in samenwerking met de Stichting Kunstenaarsverzet 19452-1945 in het kader van het Project Holocaust- Nederland-Kunst.- Met.lit. opg.
ISBN 90-5875-008-6
Essay over de interpretatie van Vernietigen, zegt zij, van Marguerite Duras. Etty Mulder doceerde aan de Radboud universiteit en schreef dit essay over de verwevenheid van leven en werk van zowel Duras als haar echtgenoot Robert Antelme. Beiden verwerkten de kampervaring en de terugkomst uit het Todeslager Buchenwald in hun boeken. Antelme in De menselijke soort/ L'éspèce humaine en Duras in Vernietigen, zegt zij en De pijn.
Mulder vergelijkt de opbouw van Détruire met Die Kunst der Fuge van Joh. Seb. Bach, die onvoltooid is gebleven. Zij sluit haar essay dan ook af met zinnen waarin woorden of gedeelten van woorden ontbreken. Ze betoogt dat het bos uit Duras' tekst het Buchenwald is bij Weimar. Het Lager waarin Antelme verbleef en waaruit hij meer dood dan levend terugkeerde. Ze ziet in de figuren van Elisabeth Alione ( de vreemdelinge) en haar wettige echtgenoot, aan wie ze slaafs gehoorzaamt, vertegenwoordigers van het antisemitisme. Thor en Stein, de voor haar inwisselbare vrienden, zijn de herkenbare joden.
Mulder verbindt ook Die Wahlverwandtschaften van Goethe, die in Weimar woonde, met de tekst van Duras. Ook daarin wordt een spel gespeeld met twee mannen en twee vrouwen. Ook in Charlotte von Stein, de verre geliefde van Goethe, ziet zij een verwijzing, een intertekstualiteit, zowel in haar naam als in haar kwetsbaarheid en lijden. Immers, ook Elisabeth Alione uit de tekst van Duras is getraumatiseerd en lijdt aan een depressie. Alione heeft een dood kind gebaard en ook daarin is een analogie te zien met het leven van Duras. Het kind van haar en Antelme bleek dood te zijn bij zijn geboorte.
Zeer interessant en aangrijpend essay, dat mij de tekst van Duras leerde interpreteren en me de gelegenheid bood mij te verdiepen in de levens van Duras en Antelme.
1
Reageer op deze recensie
Meer recensies van Janka-1947
Gesponsord
Eén wens. Twee levens. Een onvergetelijke vriendschap. Schrijf je nu in voor de Hebban Leesclub.
Een hilarische en spannende donkere romcom met een bloederig randje.
In Broers laat Carolijn Visser via haar familieverhaal zien hoe kunstenaars de behoudende naoorlogse sfeer doorbraken. Lees hier over het Mezza Boek van de Maand.
