Herwaardering van een merkwaardig boek

Ruim 20 jaar geleden kocht ik dit boek. Ik koop zelden boeken dus waarom kocht ik dit? Geen idee. Ik vond het een waardeloos boek en dacht na lezing, zie je wel, daarom koop ik zelden boeken. Vaak is het zonde van het geld.
Maar ruim 20 jaar ouder las ik het met andere ogen, of beter, met een andere geest. Om niet in herhaling te vervallen verwijs ik naar de commentaren bij de recensie van martin-klarenbeek. Debbie haakte aan en vroeg mij waarom het dan nu zo anders is. Die vraag heb ik beantwoord. Het was een uitnodigende reactie van haar.

Maar hoe las ik dit boek dan nu? Behalve dat het me prikkelde tot gedachten over mijn eigen leven, herinneringen, meningen, kijk op de wereld, verdiepte ik me ook in de schrijfster. Ik mag Kristien Hemmerechts wel. Ik hou van haar toegankelijke stijl en van de zeer persoonlijke kleur die ze aan haar boeken geeft.
De schrijfopdracht die ze aan haar studenten gaf, legde ze ook zichzelf op. En daar ging ze dan. Bijna 400 bladzijden lief en leed uit het leven van Hemmerechts. Want dat er veel leed in haar leven is, beschouw ik maar als bekend: overleden kinderen en echtgenoot, een echtscheiding, een psychiatrisch zieke zus. Dat is veel en Kristien sluit die gebeurtenissen niet af, nee, ze leeft ermee en de verwerking van deze ingrijpende gebeurtenissen nemen geen eind. Ze integreert het leed in haar leven nu. Ze is dat leed, er valt niet aan te ontkomen. Maar behalve dat, lezen we ook over de talloze activiteiten die zij onderneemt. Het is ongelooflijk hoeveel lezingen, bijeenkomsten, radio- en tv-uitzendingen, interviews en mensen op haar pad komen. Je moet je er maar toe zien te verhouden. Ik zou er gek van worden maar Kristien danst als het ware door haar leven, met leed en al. Telkens ploppen weer associaties en herinneringen naar boven en ze gaat die niet uit de weg.
Ze beschrijft haar vriendschappen en geeft er genuanceerde meningen over. Alles wordt onderzocht: waarom voel ik me bij de een zus en bij de ander zo? Dit kan de reactie bij de lezer uitlokken, wat gaat mij dat aan? Waarom zou ik me daarvoor moeten interesseren? Kristien moet het maar lekker uitzoeken. Ze hoeft mij er niet mee te vermoeien.
Als de lezer zich ervoor openstelt dan merk je dat ze je eigenlijk een spiegel voorhoudt, althans bij mij werkte het zo.
Ze is onthutsend openhartig en gaat niets uit de weg. Seks speelt een belangrijke rol in haar leven en ze schrijft er ook gewoon over. Het is immers een deel van het leven? En nee, ze treedt niet in details want daar gaat het niet om. Sommige aspecten van haar leven blijven wel degelijk privé en zo zal ze ook de mensen die ze noemt met respect behandelen.
Alles komt voorbij: de relatie met haar dochter, die met haar nieuwe partner, haar verhouding tot haar werk, haar sociale competenties, ziekte en dood.

Tijdens haar schrijfjaar vindt de aanval op de Twin Towers in New York plaats. Ze schrijft er uitgebreid over. Kristien leest kranten, kijkt tv en luistert naar de radio. Er is maar weinig dat haar ontgaat en ze heeft over alles een mening.
Daarnaast gaat ze met Bart, partner, op vakantie naar Madagaskar. Ook dan houdt ze gewoon haar dagboek bij. Die vakantie roept uiteraard herinneringen op aan andere vakantie en reizen naar verre landen. Erg milieubewust is ze nog niet. Er is in 20 jaar wat dat betreft veel veranderd want Hemmerechts is een vrouw die middenin de wereld staat en zich bewust is van dit en van dat.

Ik herkende veel in dit boek maar veel was me ook vreemd. Zo zou ik nooit op vakantie gaan naar arme landen. Kristien wel en ook daar vindt ze wel iets van. Oogkleppen lijkt ze niet te hebben. Ik ook niet, geloof ik, en ik weet hoe vermoeiend dat is. Het is altijd goed om je te realiseren hoe verschillend we allemaal zijn maar ook hoeveel gelijkenissen er zijn. Alleen dat al is reuze leerzaam.

Achterin het boek wijdt de schrijfster nog een paar pagina's aan de ( on ) betrouwbaarheid van herinneringen. Laten we ons daar altijd van bewust zijn.

Ik heb met bewondering haar openhartige dagboek gelezen. Het is geen boek dat je achter elkaar uitleest. Lees dagelijks een stuk en neem de tijd om te laten bezinken wat je hebt gelezen.

Tenslotte, als liefhebber van taal heb ik genoten van de Vlaamse woorden en zinswendingen, de uitstapjes die Hemmerechts vaak maakte om woorden, betekenissen, toe te lichten, de verschillen tussen Vlaams en Nederlands, of moet ik zeggen Zuid- en Noord-Nederlands? Ze kan het niet laten om ook het Engels, Frans en Duits aan bod te laten komen en, pfff, zo ben ik ongetwijfeld nog van alles vergeten.

Een barstensvol jaar van een ongelooflijk druk en veelzijdig mens.