Pijnlijk stukje geschiedenis

Els Florijn is een Nederlandse auteur die al jarenlang hartverwarmende én confronterende historische romans schrijft. Ze duikt graag in vergeten stukjes verleden, vaak met sterke vrouwen in de hoofdrol.

In Moederheil maken we kennis met twee heel verschillende meiden die begin jaren zestig allebei ongewenst zwanger raken. Sofia, een rebelse arbeidersdochter die deels door nonnen is opgevoed en haar zaken graag zelf regelt, en Maria, een keurig meisje uit een rijke familie waar de buitenwereld niet mag weten wat er speelt. Onder enorme druk van familie en samenleving belanden ze allebei in Moederheil, het beruchte tehuis in Breda voor ‘gevallen vrouwen’. Daar moeten ze bevallen met een doek over hun ogen, zodat ze hun kindje niet eens goed zien voordat het wordt afgestaan. In die verstikkende bubbel van schaamte, strenge regels en veel zwijgen vinden Sofia en Maria elkaar. Samen met Anne, een medewerkster die stiekem wél een hart heeft, proberen ze beetje bij beetje regie terug te pakken over hun leven, hun lichaam en vooral: hun moederschap.

Wat Els Florijn echt knap doet, is dat ze de schrijfstijl lekker vlot en beeldend houdt, zonder dat het te zwaar of te sentimenteel wordt. Ik vond het supersterk hoe het boek laat zien wat voor totaal verschillende meisjes in zo’n tehuis belandden – de contrasten tussen Sofia en Maria maken het verhaal extra krachtig en laten zien hoe breed het onrecht was. De heftige, waargebeurde feiten raken je wel, en de opstand die langzaam groeit geeft een soort stille kracht. Tegelijkertijd raakte het emotioneel bij mij net niet die échte traansnaar – ik ben anders best een huilebalk bij boeken, maar hier bleef het meer bij een boze, trieste verbazing. Ook eindigt het een tikje open: je wilt eigenlijk nog wel even verderlezen over hoe het verdergaat met die twee, maar het stoort niet echt, het voelt eerder hoopvol-luchthartig.

Moederheil is een eyeopener over een pijnlijk stukje Nederlandse geschiedenis, gebracht met warmte en lef.