Hartverwarmend en hartverscheurend

Lex Paleaux is die Haarlemse schrijver met Friese roots die je meteen herkent aan zijn rauwe, maar oh zo menselijke pen. Hij is columnist, scenarist en auteur die vaak uit zijn eigen bewogen leven put – denk aan thema's als eenzaamheid, trauma en de zoektocht naar verbinding. Met zijn debuut Winterwater (en later pareltjes als Liften naar de hemel) heeft hij al heel wat harten veroverd.

In Winterwater duik je mee in het Friesland van de jaren tachtig en negentig, waar we het jongetje Lex volgen – ja, dat is-ie zelf, of in elk geval een heel dichtbije versie van hem. Het is een fictief drama gebaseerd op echte feiten, verteld vanuit dat verwonderde kinderperspectief. Lexwy is zo'n eigenzinnig ventje vol fantasie: hij kickt op Freddie Mercury, voetbalt bij de lokale club en kijkt met grote ogen naar een wereld die maar niet lijkt te snappen hoe bijzonder hij is. Thuis in dat streng-christelijke gezin met zijn Franse vader en Friese moeder plus twee oudere broers zoekt hij wanhopig naar liefde, een knuffel, erkenning… maar hoe harder hij probeert, hoe meer hij soms de plank misslaat. Via korte, filmische hoofdstukjes wandel je met hem mee naar huis, langs hoogtepunten én diepe dalen, tot je uiteindelijk bij het pijnlijke hart van het verhaal belandt. Het leest als een coming-of-age-verhaal dat je af en toe laat glimlachen, maar ook flink raakt. Wat Paleaux zo goed doet, is die typische mix van zijn stijl: het voelt meteen vertrouwd als je Liften naar de hemel kent, maar nu is het persoonlijker, eerlijker. Hij schrijft beeldend en visueel met zinnen die soms poëtisch zijn en dan weer lekker direct. De personages – vooral die kleine Lex – komen echt tot leven: je voelt zijn eenzaamheid in je buik, maar ook zijn warmte en humor als hij even ontsnapt in z'n eigen wereldje. Wat ik echt top vond: die balans tussen zwaarte en lichtheid. Hij durft het verdriet van die kleine jongen te tonen zonder dat het een tranentrekker wordt – er zitten grappige, warme en bijna tedere momenten in die je even laten opveren. Ook de setting van dat Friese dorp voelt zó levendig, je ruikt de weilanden en hoort de kerkklokken. Een boek dat je vastgrijpt en niet meer loslaat. Het maakt je stil van medelijden met die kleine Lex, maar laat je ook lachen om zijn onbevangenheid. Een hartverwarmend én hartverscheurend coming-of-age-verhaal.