De fabels van Gogol

De Petersburgse verhalen van Gogol hebben een absurdistische, licht ironische toon met een onderliggende moraal en krijgen daarmee voor mij de werking van moderne fabels.
Ze spelen allemaal in Petersburg aan het begin van de 19e eeuw met uitzondering van het laatste verhaal Rome dat in Parijs en Rome speelt.
Uiteraard geven de verhalen een boeiend en vermakelijk inzicht in de toenmalige couleur local, maar toch voelen de verhalen door de onderliggende thema's - ongelijkheid in de samenleving, armoede, oprechte kunst versus commercie - modern en herkenbaar aan.
Ik vind de verhalen het mooist waar er emotie door de afstandelijke vorm van ironie en absurdisme heen breekt..
Zo leest De Jas als een aanklacht tegen een maatschappij waarin mensen zich voorstaan op hun positie en naar beneden trappen en naar boven likken. Het is bijna onmogelijk om niet mee te leven met de onbeduidende Akaki die zich met zijn laatste centen een nieuwe jas laat aanmeten, wat zijn leven enorm verandert en hem gelukkig maakt - door de waardering die hij ineens krijgt van anderen - totdat deze jas wordt ontvreemd.
Ook het laatste verhaal Rome vind ik zeer opmerkelijk. De hoofdpersoon verlaat Italie en gaat naar Parijs om jaren later weer terug te keren in Rome. In een vloed van zintuiglijke waarnemingen worden zijn overrompelende ervaringen in het dynamische, toekomstgerichte, maar ook materialistische Parijs beschreven. Uiteindelijk raakt de hoofdpersoon erop uitgekeken en keert weer terug naar Rome en in een zelfde overrompelende vloed van zintuigelijke waarnemingen beschrijft hij zijn ervaringen daar die juist de bezonkenheid, de worteling in oude cultuur en schoonheid vanwege zichzelf ( en niet om te verkopen) verheerlijken; La Grande Bellezza!