Roedin alias Bakoenin

Roedin is een kleine roman in de vertaling van Karel van het Reve en heb ik gelezen als eerste deel van het verzameld werk.
Roedin belandt, min of meer per toeval, op het landgoed van de rijke weduwe Darja Lasoenskaja, waar hij met zijn intelligentie en idealisme algauw een goede indruk maakt. Darja Lasoenskaja zelf is gecharmeerd van hem, maar er blijkt meer wederzijdse interesse te zijn tussen haar dochter en Roedin. Tegelijkertijd is Roedin niet de enige die een oogje heeft op deze dochter, Natalja genaamd: de in de buurt wonende Volyntsev hoopt, stilzwijgend, in Natalja zijn aanstaande vrouw te hebben gevonden. Vrijwel direct nadat Roedin en Natalja uitvinden dat hun liefde wederzijds is komt dit Darja Lasoenskaja ter ore waarop ze haar dochter te kennen geeft nooit te zullen instemmen met een huwelijk tussen die twee. Dit blijkt voor Roedin genoeg reden om af te zien van deze liefde, tot grote teleurstelling van Natalja die had gehoopt dat Roedin met haar zou vluchten. In plaats daarvan vertrekt Roedin alleen, en komt het toch tot een huwelijk tussen Natalja en Volyntsev. In een epiloog komt de lezer te weten hoe in het verdere verloop van Roedins leven al zijn hartstochtelijk begonnen ondernemingen op niets uitlopen – gelijk dat ging met zijn kortstondige liefde voor Natalja. Toch komt dit alles in een ander licht te staan wanneer Roedin op de barricaden in het Parijs van 1848 tot zijn einde komt. ( bron van deze samenvatting Tzum).
De roman bevat de gebruikelijke Russische ingrediënten. Adelijke personages die samenkomen in de salon van een groot landhuis en daar hoogstaande gesprekken voeren om elkaar af te troeven in spitsvondigheid; de jonge dochter van de gastvrouw, die blozend verliefd wordt op een jongeman die knap is en prachtig spreken kan; geheime briefjes en afspraakjes in de tuin en de diepgevoelde ellende van de niet beantwoorde liefde.
Ondanks de clichématige enscenering vond ik het een plezier om te lezen en verheugde ik me elke keer op die heerlijke bloemrijke dialogen ook al kan ik me niet voorstellen dat mensen zo prachtig in het echt met elkaar kunnen converseren.
Mooi vind ik ook het hoe het verhaal gecomponeerd is en zich ontvouwt.vanuit de verschillende gezichtspunten van de betrokken hoofdpersonen. De psychologie van de hoofdpersonen is heel verfijnd en nergens zwart wit.
Roedin riep bij mij direct irritatie op met zijn zelfvoldane, erudiete welsprekendheid, waar iedereen ademloos naar zit te luisteren, maar ook mededogen vanwege zijn onvermogen om mooie gedachten om te zetten in daden en zijn eerlijke besef daarvan.
De anarchistische revolutionair Bakoenin schijnt model te hebben gestaan voor deze Roedin.