Weergaloos mooi familiedrama

Op dertienjarige leeftijd hoort Amor Swarts hoe haar doodzieke moeder haar vader verzoekt het krakkemikkige huisje waarin bediende Salomé is ondergebracht, aan haar te schenken. Salomé heeft al haar zorg en toewijding gegeven aan de stervende Rachel Swarts - Cohn. Na Rachels dood lost haar echtgenoot diens belofte echter niet in. Amor blijft ervoor strijden dat er recht wordt gedaan aan de zwarte vrouw. Haar oudere zus Astrid vindt het een bespottelijk idee, broer Anton probeert zijn kleine zusje uit te leggen waarom vader die belofte niet kan vervullen:

“Het huis kan niet van Salomé zijn. Zelfs als pa dat zou willen, kan hij het niet aan haar geven.
Waarom niet, vraagt ze, niet-begrijpend.
Daarom niet, zegt hij, het is tegen de wet.
De wet? Waarom?
Dat meen je niet. Maar dan kijkt hij haar aan en ziet hoezeer ze het meent.
…
Zelfs al heeft hij het beloofd, en een christen houdt zich altijd aan zijn woord, haar behoeften tellen niet mee, zij doet er niet toe.”

Uit deze quote blijkt dat Galgut de volle aandacht van zijn lezers vraagt. Aanhalingstekens bij dialogen past hij niet toe en het is ook niet altijd direct duidelijk wie er nu aan het woord is (in het aangehaalde voorbeeld zijn dat Amor en Anton). Zijn stijl is echter prachtig, bijvoorbeeld in de omschrijving van daklozen:

“De tijd verstrijkt op een andere manier voor hen die van de wereld worden buitengesloten. Hij trekt voorbij als verkeer op bepaalde tijdstippen van de dag, als een speciale schaduw die over de grond kruipt of als je eigen lichaam dat aan je doorseint waar je naar hunkert. Hij lijkt langzaam voorbij te glijden, maar de dagen zijn een snelle flikkering en al gauw is je gezicht anders, niet helemaal het jouwe meer. Of misschien lijkt het meer op jou dan ooit tevoren, dat is ook mogelijk.”

De familie valt uiteen. Astrid is vooral uit op eigen gewin, Anton vervalt in lethargie nadat hij als dienstplichtige een zwarte vrouw heeft doodgeschoten en daar een eeuwig schuldgevoel aan overhoudt. Ook de beide families, Cohn aan de ene en Swarts aan de andere kant, kennen weinig respect voor elkaar, mede omdat zij elkaars geloof – de Joodse Cohns versus de katholieke Swarts – verketteren.

Als vader ten slotte overlijdt, is Amor drieëntwintig. Anton trekt zich terug op de boerderij van hun ouders in Pretoria en verdrinkt zijn psychische problemen. Astrid jaagt haar eigen gewin na, waarbij zij niet te belabberd is zichzelf figuurlijk te verkopen. Amor besluit haar leven te wijden aan hiv-patiënten die zij in Durban verpleegt. Het contact met haar broer en zus is nagenoeg verbroken. De belofte houdt Amor in haar greep. Kan zij nog iets uitrichten of is het daarvoor te laat?

Met ‘De belofte’ heeft Galgut een weergaloos mooi familiedrama geschreven!