Meer dan 5,6 miljoen beoordelingen en recensies Organiseer de boeken die je wilt lezen of gelezen hebt Het laatste boekennieuws Word gratis lid
×
Lezersrecensie

Millennial-debuut bediscussieert wit privilege, sisterhood en (on)geloofwaardigheid van influencers

Eline van der Boog 06 juni 2024 Hebban Recensent
Social media is voor iedereen toegankelijk, maar het soort content dat we er op kunnen plaatsen is dat in feite niet. Voor de naamloze vertelster van kleur monden de privileges van anderen in Ik ben fan van Sheena Patel uit in een regelrechte obsessie. De roman centreert deze ‘anderen’ rond twee witte personages die ‘de man met wie ik wil zijn’ en ‘de vrouw door wie ik geobsedeerd ben’ worden genoemd. Deze zakelijk succesvolle man heeft naast zijn huwelijk meerdere affaires. Hij houdt de vertelster in zijn greep met het herhaaldelijk toe- en dan weer ontzeggen van aandacht en seks. Wie zijn onverdeelde aandacht wél lijkt te krijgen, is de vrouw die de hoofdpersoon online stalkt – een influencer met ‘tienduizenden volgers, een blauw vinkje’ en dankzij haar beroemde vader een waardevol netwerk binnen de kunstwereld. Er ontstaat een ongezonde, maar verslavende driehoeksverhouding waarbij de vertelster haar achtergestelde positie in de maatschappij ter discussie stelt.

Ik ben fan is het debuut van schrijver en dichter Patel die werkt als regieassistent voor film en tv. Daarnaast richtte ze het Londense schrijverscollectief 4 Brown Girls Who Write op. Ik ben fan werd genomineerd voor diverse prijzen, waaronder de Women’s Prize for Fiction en won de British Book Award 2023. Via een rake openingszin (‘Ik stalk een vrouw op het internet die naar bed gaat met dezelfde man als ik’) belandt de lezer in een overrompelende monoloog van de ik-persoon. Ze ververst en scrolt, mailt en verlangt. Haar aanhoudende gedachtestroom is beklemmend en leest bij vlagen als een mix van Yellowface en You wanneer treffende maatschappijkritiek zich mengt met hallucinerende achtervolgingen in real life. Toch maken de vele herhalingen over hoe graag de vertelster de man in haar leven wil hebben de leeservaring stroef. Dit komt voornamelijk omdat de ik-persoon duidelijk minder naïef (en onschuldig) is dan ze zich voordoet. Met precisie ontleedt ze zijn narcistische trekken en prikt ze door de inhoudsloze captions heen van de exclusieve en verantwoorde posts van zijn gewilde minnares. Terwijl je je afvraagt waarom ze toch haar tijd verdoet met obsederen over deze onsympathieke mensen weet je ook: omdat ze ondanks dit alles ‘fan’ is van hun perfecte levens, witte privileges en vanzelfsprekende macht.

De kracht van Ik ben fan ligt dan ook niet in de scheve verhoudingen in de privésfeer. Wel in de wijze waarop het de kansenongelijkheid in de maatschappij aankaart. Afgewisseld met mooie passages over kunst en antiek laat Patel weinig thema’s onberoerd. De ik-persoon bespreekt in haar monoloog op bijtende, dwingende en dan weer verbijsterende toon de beperkte bewegingsvrijheid van vrouwen in de patriarchale samenleving, hun onderlinge rivaliteit (‘we hadden een vakbond moeten vormen maar we kiezen voor versplintering’), de onuitwisbare impact van het koloniale verleden en hoe social media wit privilege in stand houdt:

‘De beelden, voorwerpen of personen van hen die als de Ander worden gepresenteerd, moeten verwerkt worden via haar ogen, haar hersenen en vervolgens haar vingers (…) Op deze manier geeft ze haar goedkeuring, wat er weer toe leidt dat ook andere witte mensen de Ander aandacht schenken en toelaten tot hun persoonlijke canons.’

In deze diepere onderlaag van de roman stelt Patel de onbereikbare liefde van de vertelster symbool voor het niet kunnen en ook nooit zullen bereiken van een geprivilegieerde plaats in de maatschappij als je niet over dat blauwe, maar zeker niet over genoeg van die andere vinkjes beschikt.

Reageer op deze recensie

Meer recensies van Eline van der Boog

Gesponsord

Wanneer zijn ploeg vastloopt door een reusachtig bot, gaat Boer Boris samen met Berend en Sam op onderzoek uit. Van welk dier zou dit bot kunnen zijn? Een cavia? Een marmot?

Marie zit op de beste school van de wereld met de allerliefste juf. Als haar klas uitgenodigd wordt om een week te ruilen met een andere klas, logeert Marie zelfs in een villa met zwembad en paarden.

De TikToks die geheimen van leerlingen én docenten onthullen, zijn enorm populair op Lauries school. Maar is het wel echt ongeluk als een meisje uit een van de sappigste TikToks om het leven komt?

Met zeven sleutels kan een bont gezelschap reizigers de schat van de meedogenloze Roverkoning in handen krijgen, als ze langs de zeven bewakers kunnen komen.

Noura leeft met een groot geheim – haar moeder mag absoluut niet ontdekken dat ze bij volle maan in een weerwolf verandert. En dan is er nog dat andere grote geheim ...

Als het afbrokkelende gebouw van Brams middelbare school wordt gesloten, moet hij ergens anders heen dan zijn beste vriend, Theo Thorbecke. Kunnen ze de school nog redden?

De kikkertjes maken weer met veel plezier en humor hun stripboeken. Met hun opbrengsten kunnen ze snoep kopen. Of kunnen ze het beter samen aan iets anders besteden?

Waakgorgel Jukko vertelt de Waakgorgeltjes-in-Opleiding en Melle dat er boven de poolcirkel een groot leger Brutelaars oprukt. De verdedigende Gorgels vallen allemaal in slaap.

Drie tieners bekennen de moord op Mirza. Alle drie hebben ze een motief, maar slechts een van hen is de dader. Wie viel Mirza aan op het feest? Wie is de mystery guest?

Er is een landelijke internetstoring en nu kunnen Quinn en Aaron geen huiswerk maken. Ze moeten een voldoende halen, anders moeten ze stoppen met hun videokanaal.

Een ode aan de allesoverstijgende kracht van vrouwenvriendschap en een intiem portret dat een nooit eerder getoonde kant van Marilyn Monroe laat zien.

Als haar vader haar herinneringen vertelt die niet rijmen met de geschiedenis zoals zij die kent, gaat Olga twijfelen over haar achtergrond.

Dit is het sensationele verslag van hoe Red Bull luidruchtig de Formule 1-wereld instapte en steeds succesvoller werd om uiteindelijk de sport te domineren met Max Verstappen.

Twee advocaten, de een wit, de ander zwart, proberen hun ten onrechte beschuldigde zwarte verdachte van de doodstraf te redden.

Tijdens een roerige debatavond aan de universiteit in Kiev verklaart Dani's jeugdvriend Pavel dat het socialisme dood is. Wanneer Pavel vervolgens verdwijnt, gaat Dani naar hem op zoek.

Journalist Gina deed jarenlang verslag van oorlogen over de hele wereld, maar sinds kort is ze correspondent in Rome. Na een zwoele zomeravond belandt ze in bed met haar jeugdvriend Okke.

Wanneer Poppy anonieme brieven ontvangt, betrokken is bij een ongeval en verrast wordt door een groot geldbedrag, wordt haar veerkracht zwaar op de proef gesteld.

Schrijfster Keet ontdekt dat de eigenaresse van een sjofele strandtent waar ze graag komt, illegaal onderdak biedt aan een groepje jongeren.

Bruce Cable, de extravagante boekhandelaar die zijn winkel bestiert op Camino Island, en de groep schrijvers die hij om zich heen heeft verzameld staan voor een nieuwe uitdaging.

Tanya, een Britse exchange student, komt een jaar lang in het gezin van Natalie en Matt wonen in hun luxe huis in Los Angeles. Ze begint steeds meer te lijken op hun overleden dochter Anabel.

Wanneer haar buurvrouw Kira dood wordt aangetroffen denkt iedereen aan zelfmoord. Maar Nancy is ervan overtuigd dat er kwade opzet is.

Amsterdam, 1824. In de kinderkolonie heerst een hard regime van tucht en discipline. Samen maken Karel en Lize een plan: proberen te ontsnappen uit Veenhuizen ...

Cornelisse en Wertheim selecteerden de mooiste en indrukwekkendste verhalen uit 12,5 jaar Echt gebeurd. Ook op papier beklijven deze verhalen. Een feest om te lezen!

Het team is een oude sekte op het spoor als plotseling de cold case roodgloeiend wordt: een jonge vrouw is sinds een paar dagen spoorloos verdwenen...

Pim Franssen beschrijft zijn reis vol beproevingen van twee jaar en twee dagen door 26 Afrikaanse landen in een oude Land Cruiser.

Over vergeving, spijt hebben van altijd maar doorgaan, het plezier van simpel leven en de kracht die schuilt in gewoon geluk.

Op Ivy's safari’s worden dieren alleen gefotografeerd. Ze stuit daarbij op verzet van de andere witte jagers, maar ze zet vastberaden door.

De zeventigjarige Cecilia kijkt ernaar uit de zomer ongestoord aan de kust door te brengen. Dit plan wordt echter verstoord als ze een onverwachte gast aantreft.

Met zijn kenmerkende opgerolde sokken, zijn taaiheid en wilskracht hoort Søren Lerby bij de absolute boegbeelden van het voetbal.

Als de jonge Ned Maddstone zich na een uit de hand gelopen grap op school plots in een streng bewaakte gevangenis bevindt, ziet de toekomst er veel minder rooskleurig uit.

Als je het lastig vindt om je gewoontes te veranderen, ligt dat niet aan jou. Slechte gewoontes blijf je herhalen, omdat je de verkeerde methode gebruikt.

Miljardair Georg zoekt hulp bij zijn vriend Joe Carling, voor zijn spoorloos verdwenen kleinzoon en enige erfgenaam. Iemand heeft er baat bij heeft als Filip nooit gevonden wordt …

Dumoulin wordt geconfronteerd met plekken waar nederlagen, crashes en rivalen een voedingsbodem bleken voor twijfels, frustraties en onzekerheden.

Het jaar van Gwen van Poorten varieerde van paddoceremonies tot botox, van met je partner naar Burning Man en je daar verloven tot het verbreken van die verloving.

Qmusic-dj en brandweerman Tom geeft aan de hand van heftige, verdrietige, leuke en soms idiote verhalen een eerlijk en inzichtelijk beeld van het leven van een brandweerman.