"In Wahrheit meinst deiner Liebe deine Libido."

In 1937 verlaat de zeventienjarige Franz Huchel zijn geboortedorp in Salzkammergut en trekt naar Wenen. Daar kan hij als hulpje aan de slag bij een tabaksspeciaalzaak. Een van zijn taken is het doornemen van de verschillende kranten die in de kiosk worden verkocht. Die gaan steeds meer op elkaar lijken, met hun chocoladeletters en eensluidende berichtgeving. Tot de vaste klanten behoort de tachtigjarige professor doctor Sigmund Freud, een fervent sigarenroker. Franz is onder de indruk van de geleerde en spreekt regelmatig met de professor af.

Buiten de gesprekken met Freud heeft Franz geen sociale contacten tot hij op een avond een Boheems meisje leert kennen. Op slag is hij verliefd. Het meisje laat hem diezelfde avond echter nog in de steek. De jongeling vertelt Freud over zijn hartzeer en vraagt hem om advies. Deze zegt dat hij werk moet maken van zijn gevoelens, ofwel het meisje vertellen wat hij voor haar voelt. Tegelijkertijd waarschuwt hij de jongen:

“Ich vermute, wenn wir von deiner Liebe sprechen, meinen wir in Wahrheit deine Libido. Das ist die Kraft, die Menschen ab einem gewissen Alter antreibt. Sie schafft ebenso viel Freude wie Leid und hat, etwas vereinfacht gesprochen, bei Männern ihre Sitz in der Hose.”

Helaas kan Franz het meisje niet meer vinden in de weken erna. Via een ober van de horecagelegenheid waar hij die eerste keer met haar heeft gedanst, komt hij er uiteindelijk achter dat Anezka met een grote groep andere Tsjechische vrouwen in een bouwval woont. Zij verdient haar geld in een comedyclub annex striptent. Harde grappen worden er gemaakt over Hitler, de populist die inmiddels Duitsland veroverd heeft en nu zijn ogen op Oostenrijk heeft laten vallen.

De situatie in Oostenrijk wordt er niet beter op als bondskanselier Schussnigs zijn aftreden aankondigt. De tabakswinkel wordt vernield en beklad met de kreet JODENVRIEND. De eigenaar wordt door de Sicherheitsdienst gemolesteerd en afgevoerd, waarna Franz de boel zo goed als hij kan overeind probeert te houden. In die tijd is hij op aanraden van Freud zijn dromen gaan opschrijven. Iedere morgen legt hij die in enkele regels vast en plakt ze op de etalageruit. Dat trekt aandacht, ook van ongewenste nieuwsgierigen. De situatie verandert snel en het Oostenrijkse volk draagt massaal haar steun aan Hitler uit, wat erin resulteert dat Freud naar Engeland vlucht met dochter Anna en zijn vrouw. Is Franz in staat zich alleen te redden?

‘De Weense tabakswinkelier’ (oorspronkelijke titel ‘Der Trafikant’) is een ijzersterk coming of age verhaal ten tijde van de aanloop naar de Anschluss. In 2018 is het boek verfilmd met Bruno Ganz in de hoofdrol.