Een schitterende helletocht

Na oneervol te zijn ontslagen als legerarts bij de belegering van Delhi rest Patrick Sumner niets anders dan aan te monsteren op een schip als scheepsarts. Het is april 1859. The Volunteer zal noordelijker varen dan verantwoord is in dit jaargetijde. Ten slotte trekken de walvissen steeds verder naar het noorden in de Arctische Cirkel. Sumner is verslaafd aan laudanum. Daarnaast draagt hij een geheim met zich mee. Aan boord bevindt zich verder een bemanning van bedenkelijk pluimage. Harpoenist Henry Drax bijvoorbeeld, een meedogenloze schurk. En hoe zuiver is kapitein Brownlee? Zijn eerdere reizen zijn talk of the town. Menig schip is onder zijn bevel verloren gegaan. Ook de reder in kwestie, Baxter, heeft geheel andere motieven dan die waaronder de bemanning gemonsterd is.

De sfeer aan boord is in eerste instantie uitgelaten, vooral als men onverwacht op een groep zeehonden stuit. Routineus worden de dieren afgemaakt en gevild. De pelzen zullen bij terugkomst een extra zakcentje opleveren. Maar ook de verveling neemt toe evenals de onderlinge spanningen tussen de mannen die in een kleine ruimte maanden op elkaars lip leven. Als op zeker moment scheepsjongen Joseph Hannah op brute wijze blijkt te zijn verkracht, gaat Sumner op onderzoek uit. Vlak daarna wordt het lichaam van het slachtoffertje in een ton gevonden. Het joch blijkt te zijn gewurgd. Al snel oordeelt de bemanning dat McKendrick de dader moet zijn. Ten slotte weet iedereen dat hij de homofiele liefde bedrijft. Brownlee wil echter bewijs, en Sumner is er van overtuigd dat de zachtaardige McKendrick nog geen mu kan doodslaan. Het duurt dan ook niet lang voor de werkelijke dader wordt gevonden. Eind goed al goed, zou je denken, maar niets is minder waar.

De arrestatie van de moordenaar brengt de plannen van Brownlee en de oude Cavendish in gevaar. Deze trip moet hun laatste zijn, waarna zij bij terugkeer in Engeland van een rijke oude dag verzekerd zullen zijn. Als zij een vloot andere walvisvaarders ontwaren, allesbehalve toeval voor Brownlee en Cavendish, besluiten zij hun plannen uit te voeren. Terwijl de bemanning aan land voor een sneeuwstorm schuilt, gaat The Volunteer ten onder. Dan valt de samenzwering van Baxter, Brownlee en Cavendish in duigen: de vloot walvisvaarders is ten gevolge van de storm verdwenen. Nooit eerder is het gelukt de winter in het noordpoolgebied te overleven. Bovendien heeft men nog maar proviand voor hooguit enkele maanden. Zal men er in slagen Groot-Brittanië ooit nog te bereiken?

Het noordwater is een spannend verhaal. Terecht schrijft Colm Tóibín dat de stijl van McGuire doet denken aan die van Cormac McCarthy in 'The Road'. De bemanning van The Volunteer bestaat uit sterke karakters, McGuire introduceert ijzersterke plotwendingen en weet de lezer aan het eind van het boek zeer te verrassen. Geen wonder dat 'The North Water' in 2016 was genomineerd voor de Man Booker Prize.