Vervelend en ongeloofwaardig

Recensies beloofden een elegante, op traditioneel Britse leest geschoeide thriller. Een welkome breuk met de trend in Albion om (wellicht onder invloed van Scandinavische concurrentie?) te schrijven alsof een boek de verveling van een hele winter dient te verdrijven in plaats van die van een paar regenachtige middagen. De laatste van Robert Galbraith bijvoorbeeld heeft qua omvang meer weg van een Scaniatruck met dubbele oplegger dan van een wendbare MG of Triumph sportwagen. Helaas is Het feest niet een geslaagde update van een klassiek concept.

Het begint niettemin goed, in een verhoorkamer van een politiebureau. Martin Gilmour wordt ondervraagd omdat er zich op het veertigste verjaardagsfeest van zijn beste vriend Ben iets heeft afgespeeld wat mogelijk tot de dood dan wel ernstige verwonding van iemand heeft geleid. Wat het iets en wie de iemand is wordt, net als in de tv serie Big Little Lies, pas op het einde onthuld. Wel wordt al snel duidelijk dat het allemaal iets te maken heeft met een geheim uit de studententijd van Ben en Martin. Het is een wat lompe en onbeholpen manier om de spanningsboog strak te houden, temeer daar de uiteindelijke onthullingen een hoog nou-en? gehalte heeft. Het nodigt allemaal veeleer uit tot het ophalen van de schouders dan tot het optrekken van de wenkbrauwen. De onthulling (volgens mij geen spoiler omdat de aanwijzingen al vroeg in het verhaal gegeven worden en nogal van het dik hout zaagt men planken kaliber zijn) dat onderdrukte homoseksualiteit een belangrijke rol speelt in de dynamiek tussen de personages en de gebeurtenissen, doet ook nogal anachronistisch aan. Een stereotype dat ik eerder associeer met thrillers uit de jaren vijftig en zestig.

Ook de verhoudingen tussen de personages blijven schimmig en ongeloofwaardig. Op de voorplat van de Engelse uitgave wordt de lezer uitgenodigd om vergelijkingen te trekken met Brideshead Revistited en The Talented Mr. Ripley. Deze vallen helaas niet gunstig uit voor Elizabeth Day. Ben en Martin zijn beide banalen figuren, de een een narcistisch rijkeluiszoontje (een ‘toff’ zoals de Engelsen dat zeggen), de ander een sneue buitenstaander en wannabe sociopaat. Ook aan de trope van de gewiekste verschoppeling die de rangen van de machtigen en rijken infiltreert (middels een geveinsde voorliefde voor de rapmuziek Run DMC - ja werkelijk), weet Day niets nieuws toe te voegen. Ze weet het zelfs niet aannemelijk te maken hoe de doorzichtige kruiperijen en het gekonkel van Ben hem verder helpen. De vergelijking met Herman Koch is toepasselijker, aangezien de toon er vaak een is van (te) zwaar aangezette satire die voor de slechte verstaander benepen jaloezie moet verhullen. Maar dat Kochtoontje staat mij bij Koch al vaak tegen (en die doet het beter), dus dit draagt niet bij aan mijn waardering voor Het feest.

Niet dat het mij allemaal nog iets kon schelen, maar de zweem van de belofte van mysterie deed mij, de saaie personages en toevalligheden in de plot niettegenstaande, toch maar doorlezen. Allemachtig wat een geploeter dacht ik toen ik het boek eindelijk dicht kon slaan. Het mogelijk duidelijk zijn dat Het feest mij niet bracht wat ik ervan gehoopt had, maar voor al diegenen die dit wel een hele goede thriller vonden, is er niettemin goed nieuws. Ruth Rendell bracht namelijk vanaf de vroege jaren zeventig tot in de 21e eeuw op haast jaarlijkse basis een roman uit. Vooral de non-Wexfords zijn psychologische misdaadromans die zich verhouden zich tot Het feest als een grand cru tot een glaasje aangelengde, lauwe prik. Ga dus die boeken vooral lezen in plaats van deze treurnis.