Lezersrecensie
Leven in een naar binnen gekeerde maatschappij
- Oscar de Vree, een leergierige 5 vwo-er, woont met zijn streng gereformeerde moeder en (wat lossere) vader op het familielandgoed bij het dorpje Brevendal. Zus Louise is al twee jaar op kamers in Amsterdam en keert voor de zomervakantie terug naar huis. Ze heeft besloten te stoppen met haar studie, maar wet niet goed hoe ze het haar ouders moet vertellen. Bovendien: zal ze weer kunnen aarden thuis, bij die streng gelovige moeder? Altijd hebben ze goed met elkaar overweg gekund, maar nadat Louise de gereformeerde leer van zich heeft afgeschud en tegenwoordig het atheïsme aanhangt, voorziet zij problemen. Met vader, een verwarde wetenschapper, zal het allemaal wel loslopen.
Brevendal is een gespleten dorp. Aan de ene kant de streng gereformeerden, in de Bloemenbuurt de Molukse gemeenschap. Er is nauwelijks interactie tussen de twee groepen. Voor Oscar komt daar verandering in als hij min of meer per toeval wordt gevraagd huiswerk te bezorgen bij zijn Molukse klasgenoot Jonkie Matupessy. De jongen heeft een ongeluk met een crossmotor gehad. Bij het eerste bezoek aan de familie Matupessy ontmoet hij Dona, de zus van Jonkie. Op dat moment springt de vonk over.
Terwijl Oscar zich verliest in gedachten over Dona en Jonkie gebruikt om in haar nabijheid te kunnen komen, leert Louise de zoon van de nieuwe dominee kennen, Maarten. In eerste instantie bouwen zij een vriendschappelijke band op, maar als de studente Maarten een dienst bewijst door in zijn plaats de zondagsschool te leiden, loopt de boel uit de klauwen.
Ondertussen pikken de jongens uit het dorp het niet dat Oscar met ‘een blauwe’ optrekt. Zij zullen hem een lesje leren. In eerste instantie slagen zij daarin, maar uiteindelijk zal Oscar zegevieren, met hulp van Jonkie.
Het boek heeft goede beoordelingen gekregen van de bekende dagbladen, waarvan er twee op het omslag worden vermeld. De derde, een oordeel van het Reformatorisch Dagblad (“Giftig en blasfemisch”), is eveneens vermeld. De bedoeling daarvan ontgaat me ten enenmale. Is het bedoeld een bepaald deel van de bevolking te sarren? De verkoop zal er niet door worden gestimuleerd. Buiten dat is ‘Pastorale’ een krachtige roman over eerste liefdes en over het geworteld zijn in een kleine, sterk naar binnen gekeerde, maatschappij. Daarbij wordt de aandacht tevens gevestigd op de problematiek van de oud-KNIL militairen en de schandalige wijze waarop Nederland met die mensen is omgegaan.