Onderhoudende leesbeleving over vier sterke vrouwen

Behalve haar eigen naam gebruikt de Duitse auteur Christiane Gohl voor haar werk diverse pseudoniemen, waarvan Sarah Lark er een is. Onder deze schrijversnaam heeft ze wereldwijd succes, in het bijzonder dankzij haar romans over Nieuw-Zeeland. Voor haar boek Tot aan de sterren (2025), het eerste deel van het wereldvrouwentweeluik heeft ze zich laten inspireren door historische gebeurtenissen en personen. Haar doel was om een beeld te geven van een aantal wetenschappelijke ontwikkelingen aan het eind van de negentiende eeuw.

Ailis, Haily en Donella zijn drie nichtjes afkomstig uit een vooraanstaande Schotse clan. Elk van hen heeft een droom en die komt niet overeen met de wens van hun ouders. Ze krijgen wel de kans om aan een exclusieve meisjeskostschool te studeren. De jongere Emily, dochter van bedienden, krijgt de mogelijkheid hen te vergezellen. Na het afronden van hun studie maken ze onder begeleiding van hun grootouders een wereldreis, maar tijdens deze onderneming gaat ieder van hen haar eigen weg om een toekomst tegemoet te gaan die ze in Schotland niet gehad zouden hebben.

In de beginfase maakt de lezer kennis met de nog jonge Ailis, Haily, Donella en Emily waarna het verhaal vervolgens afwisselend vanuit hun perspectieven wordt verteld. Hoewel de gebeurtenissen maar een behoorlijk klein tijdsbestek in beslag nemen, kom je toch vrij veel over hen te weten en zie je ze in feite uitgroeien van klein meisje tot jonge vrouw. Ieder van hen heeft een eigen karakter en ondanks de adellijke afkomst die drie van de dames hebben, kiezen ze stuk voor stuk voor een levenspad dat volledig anders is dan hun familie had verwacht en in hun ogen evenmin bij hun sociale klasse hoort. Het viertal kan derhalve gezien worden als voorvechters voor vrouwenrechten en emancipatie, hetgeen in de plot ook naar voren komt.

Aanvankelijk moet je even bij de les blijven want in de eerste hoofdstukken komt een groot aantal personages voorbij en kun je nog niet iedereen aan hun familie linken. Zodra de drie nichten en Emily naar de kostschool vertrekken, verandert dit en is alles heel wat overzichtelijker. Vanaf dat moment gebeurt er eveneens veel meer en zijn er diverse wendingen die invloed hebben op het verhaal en het leven van het kwartet. Omdat de auteur hier waargebeurde feiten in heeft verwerkt en werkelijk bestaande personen als voorbeeld heeft genomen, komt een en ander realistisch over. Verder brengt ze enkele maatschappelijke thema’s als racisme en de ongelijkheid van vrouwen onder de aandacht van de lezer. Die golden al aan het eind van de negentiende eeuw, maar in veel gevallen – en ondertussen een heel ruime eeuw later – helaas nog steeds gelden.

Interessant zijn de uiteenzettingen over de wetenschappen astronomie, ornithologie, aerodynamica en fotografie zoals die destijds waren en nog in een beginstadium verkeerden. Met de kennis van nu is het boeiend en leerzaam om te zien hoe de eerste stappen van de ontwikkeling van deze technologieën verliepen. Mede hierdoor is het de auteur gelukt om de sfeer en omstandigheden van het laatste kwart van de negentiende eeuw prima en natuurgetrouw weer te geven. Dit alles in schrijfstijl die vlot, toegankelijk en beeldend is. De plot bevat naast enkele verrassingen – de grootste doet zich aan het eind van het boek voor – ook een paar situaties waarvan je eigenlijk wel verwacht dat die zich gaan voordoen. Dit houdt overigens niet in dat de roman voorspelbaar is, daar is absoluut geen sprake van.

Over het geheel genomen is Tot aan de sterren een onderhoudende leesbeleving over het fascinerende leven van vier sterke en krachtige meisjes/vrouwen die voor zichzelf kiezen en de hokjescultuur laten voor wat die is.