Verwarring overheerst

De afgelopen periode heb ik mij vooral gefocust op het lezen van romance, romantasy en alles dat daar een beetje onder valt. Toch maak ik regelmatig een uitstapje naar andere genres, zoals literatuur. Een van deze recente uitstapjes was Als bittere sinaasappels van de Italiaanse auteur Milena Palminteri, dat zich afspeelt op Sicilië tussen de jaren ’20 en ’60 van de vorige eeuw. Wist dit boek mij te interigeren?

De zesendertigjarige Carlotta doet een schokkende ont­dekking over haar afkomst in een notarisakte, waardoor ze op zoek gaat naar haar familiegeschiedenis tussen de jaren twintig en zestig van de vorige eeuw. De levens van de drie vrouwen Sabedda, Nardina en Carlotta blijken onlosmake­lijk met elkaar verbonden. Twee zijn in de verkeerde tijd en op de verkeerde plaats geboren, de derde gaat op zoek naar hun verhaal…

Als je had gedacht dat dit boek zich alleen focust op de levens van Carlotta, Sabedda en Nardina, de drie vrouwen die in de synopsis worden benoemd, dan kom je bedrogen uit. Ja, dit verhaal draait om deze vrouwen en hun verhouding tot elkaar, maar daarnaast spelen andere personages een rol. Deze komen vaak tussendoor gefietst en hebben ook nog eens op elkaar lijkende namen. Tel daar het Italiaanse/Siciliaanse gebruik van het geven van meerdere bijnamen bij op, en de chaos en verwarring zijn compleet. Van sommige personages vind ik hun rol na het lezen van dit boek nog steeds lastig te duiden. Doordat er zo veel verschillende personages zijn, leer je de drie hoofdpersonen minder goed kennen dan gehoopt. Het is wel duidelijk dat alle drie deze vrouwen te leiden hebben onder de keuzes die door anderen over en voor hen worden gemaakt. Ze willen allemaal iets totaal anders in het leven dan anderen voor hen willen en dit heeft zijn weerslag op hun en hun gemoed. Gaandeweg is er wel een ontwikkeling te zien, maar het blijft lastig om met deze personages mee te leven. Het is wel duidelijk wanneer je vanuit Carlotta of vanuit een van de anderen leest, Carlotta is een ik-verteller en Sabedda en Nardina niet.

De schrijfstijl maakt deze roman er niet makkelijker op. Meerdere perspectieven en tijdlijnen ben ik inmiddels wel gewend, maar dit was toch even andere koek. Italianen praten vaak veel, druk gebarend. Deze manier van praten heeft Palminteri vertaald naar de schrijfstijl van dit boek. De zinnen zijn lang en voor mijn gevoel neemt de auteur veel zijwegen om later weer op de hoofdweg uit te komen. Deze zijpaden voegen weinig toe, behalve meer verwarring. Het luisterboek is hiervoor een handig hulpmiddel, want je moet echt even wennen.

Niet alleen voor het wennen aan de personages en de schrijfstijl blijkt het luisterboek geen overbodige luxe, want ook het verhaal zelf kost tijd om te doorgronden. Door de eerdergenoemde hoeveelheid aan personages en behoorlijk verwarrende schrijfstijl is het vrij lastig om echt goed in het verhaal te komen. Eerlijk toegegeven, ik heb meermaals overwogen het boek aan de kant te leggen. Naarmate het verhaal vordert weet het wel meer te boeien, maar toch mist het iets. En dat “iets” had makkelijk ondervangen kunnen worden door minder personages op te voeren en een minder ingewikkelde schrijfstijl te hanteren. Het verhaal van deze drie vrouwen boeide me nu maar matig, normaal gesproken is dit bij historische romans wel anders. En daar zit nou juist de crux, Palminteri geeft in het nawoord aan dat dit dus geen historische roman is. Oeps, want zo komt het wel over. De geschiedenis van Italië dat gebukt gaat onder het oprukkend fascisme in de jaren ’20 en ’30 krijgt ruimschoots de aandacht en vormt het belangrijkste decor voor deze roman. Corruptie was aan de orde van de dag en het belang van de maffia in deze regio moet ook niet worden onderschat. Deze thematiek was voor mij het meest interessant aan dit toch wel ingewikkelde boek.

Als Bittere sinaasappels van Milena Palminteri was niet het boek waar ik het in eerste instantie voor aanzag en waarop ik had gehoopt. Ik was toe aan een lekker vlot leesbare historische roman, maar kreeg in plaats daarvan een bittere pil te slikken. Zo bitter zelfs dat ik meermaals overwoog het aan de kant te leggen. Want ja, ik lust geen sinaasappels, en iets bitters terwijl je op zoek bent naar iets dat makkelijk te verteren is, is wel een domper. Dit zat hem voornamelijk in de hoeveelheid personages en de vrij complexe schrijfstijl. Beiden zorgden voor een hoop verwarring, waardoor de plot moeilijk te volgen was. De thematiek en de geschiedenis die in deze niet historische roman verwerkt zit zijn voor mij het meest interessant. Wil je dit boek toch een kans geven? Dan is het luisterboek zeker aan te bevelen. Al is het maar om op te starten, want het ebook is vrij ingewikkeld.