De geschiedenis herhaalt zich

Al een heel tijdje kom ik op veel Engelstalige blogs The Alice Network van Kate Quinn tegen. Ik werd geïntrigeerd, want een boek met zoveel lovende kritieken en dan ook nog eens historische fictie, dat moest wel in mijn straatje passen. In 2025 is dit boek naar het Nederlands vertaald met Het Alice-netwerk als titel, dus toen ik het eens in en aanbieding op de kop kon tikken deed ik dat. Nu was het toch echt de tijd om deze roman te lezen. Was al het enthousiasme terecht?

Londen, 1947. Charlotte ‘Charlie’ St. Clair is ongetrouwd en zwanger. Haar moeder neemt haar mee naar Europa om dit ‘probleempje’ te verhelpen. In plaats van haar zwangerschap te laten beëindigen zoals de bedoeling was, besluit ze haar nicht Rose te gaan zoeken, die tijdens de oorlog in het door de nazi’s bezette Frankrijk is verdwenen. De enige die zou kunnen weten waar ze is, is de mysterieuze Eve Gardiner.

Eve, die tijdens de Eerste Wereldoorlog als spion deel uitmaakte van het Alice-netwerk, heeft zo haar eigen geheimen. Zij en de andere vrouwen van het netwerk zijn destijds verraden, en nog steeds wordt ze verteerd door woede.Wanneer Charlie bij haar aanklopt en een naam noemt die ze al heel lang niet meer heeft gehoord, ziet Eve eindelijk een kans om de waarheid te achterhalen.

In dit verhaal volgen we Evelyn Gardiner en Charlotte St. Clair die elkaar in 1947 ontmoeten. Charlotte moet voor zaken naar het Verenigd Koninkrijk, dit biedt haar direct de mogelijkheid om op onderzoek uit te gaan naar haar verdwenen nicht Rose waar ze sinds de oorlog niets meer van heeft gehoord. Volgens haar laatste informatie weet Eve mogelijk meer. Doordat het verhaal afwisselend wordt verteld vanuit deze twee personages kun je als lezer stukje bij beetje verbanden leggen. Het begint allemaal in 1915, in de Eerste Wereldoorlog. Gaandeweg kom je erachter wat de rol van Eve was in deze oorlog en hoe dit haar heeft gevormd. Doordat Quinn gebruik maakt van tijdssprongen kom je dit als lezer tegelijkertijd met Charlotte te weten. Door al deze informatie en de bijbehorende gebeurtenissen groeit dit personage uit van een vrij naïef vogeltje tot een sterke vrouw die voor zichzelf op durft te komen. Ook Eve ontwikkelt zich, want zij krijgt de kans om te helen en haar verleden een plekje te geven. Dit resulteert er wel in dat zij beter is uitgewerkt en dat Charlotte toch wat achterblijft, alle pogingen ten spijt. En dan is er nog Finn, een mannelijke bijfiguur. Naast dat hij een sterke band heeft met Eve, blijft hij verder wat op de vlakte. Zijn rol is gereduceerd tot een bijrol wat zijn aanwezigheid het verhaal niet per se ten goede komt.

De auteur heeft een fijne schrijfstijl. Er wordt goed gebruik gemaakt van tijdssprongen en deze zorgen niet voor verwarring. Zodra er een sprong in tijd en perspectief wordt gemaakt wordt dit duidelijk aangegeven. Hierdoor krijg je een compleet beeld van de gebeurtenissen. Tevens creëeren deze wisselingen een spanningsboog, want je wilt door blijven lezen om erachter te komen hoe het verhaal zich ontvouwt.

De plot van deze roman kent twee gezichten. De tijdlijn in het verleden is intrigerend en houdt je bij de les. Het is haast jammer dat er ook sprongen gemaakt moeten worden naar 1947, want dit verhaal is voor het grootste deel van de tijd saai. Zodra de twee verhaallijnen elkaar raken wordt dit steeds interessanter, om uiteindelijk mooi afgerond te eindigen. Het legt een verband tussen de Eerste en tweede Wereldoorlog en laat goed zien hoe de geschiedenis zich kan herhalen, maar ook hoe lang deze kan doorwerken. In het nawoord licht Quinn toe dat dit boek is gebaseerd op een spionne die echt heeft geleefd. Wel is er, naast het gedegen onderzoek, gebruik gemaakt van artistieke vrijheden. Dit is logisch, alleen had er een element niet gehoeven. Gaandeweg ontwikkelt zich een romantische relatie die niets toevoegt aan de eigenlijke plot. Deze lijkt er vooral in te zijn geschreven voor het effect, maar het doet juist afbreuk aan de leeservaring. Het is een bijzaak die de vaart eruit haalt.

Ben je op zoek naar een historische roman die de focus legt op de Eerste Wereldoorlog, maar die ook een verband legt met de Tweede Wereldoorlog? Dan is Het Alice-netwerk van Kate Quinn een goede keuze. De personages zijn interessant, hoewel de tijdlijn in 1915 meer weet te boeien dan die in 1947. Het wordt pas echt interessant als deze tijdlijnen elkaar raken. De auteur heeft deze roman gebaseerd op een historische figuur die echt heeft geleefd en spionage werk heeft gedaan tijdens de Eerste Wereldoorlog. Het hiervoor verrichte onderzoek is duidelijk zichtbaar en wordt verder toegelicht in het nawoord. Hetgeen afbreuk doet aan de impact van dit verhaal is de romantische relatie die erin is verwerkt, deze lijkt uit het niets te komen en haalt de vaart alleen maar uit het verhaal. Al met al is dit een gedegen historische roman, maar deze kan de hoge verwachtingen niet waarmaken.