Gelaagd familiedrama over hoe herinneringen kunnen verschillen

De boeken van Marion Pauw stonden al een tijd op mijn radar en met Jij bent het licht zette ik eindelijk de stap om kennis te maken met haar werk.

Wanneer Mia’s broer Max — met wie ze al meer dan acht jaar geen contact heeft — een confronterend boek publiceert over zijn jeugd op Tasmanië, wordt Mia plots met het verleden geconfronteerd dat ze zo zorgvuldig heeft weggestopt. Ze keert terug naar haar geboorteland, op zoek naar rust en naar haar buurvrouw Jo, terwijl ze blijft vasthouden aan het beeld dat Max altijd een onruststoker was. Gaandeweg wordt echter duidelijk dat er meer schuilgaat achter zijn gedrag en dat Mia haar broer al die jaren misschien met de verkeerde blik heeft bekeken.

Jij bent het licht is een verhaal over familiegeheimen, herinneringen versus waarheid, trauma en zelfbescherming. Het boek wordt verteld vanuit de perspectieven van Mia en Max, wat zorgt voor een intrigerend spanningsveld.
De hoofdstukken vanuit Mia — geschreven in de ik-vorm — brengen je dicht bij haar gedachten en gevoelens. Tegelijkertijd voelde ik als lezer dat haar blik niet volledig objectief is: de omstandigheden waarin ze is opgegroeid, de houding die haar ouders hadden t.o.v. haar broer haar verleden lijken door haar te worden geminimaliseerd of ontkend, waardoor twijfel ontstaat over wat er werkelijk gebeurd is. Toch voel je dat haar verleden op haar ook een impact gehad heeft door haar emotionele afstandelijkheid.

Ondanks dat ik Mia goed kon volgen, miste ik tegen het einde het gevoel dat ik haar echt volledig kon doorgronden. Haar emotionele afstandelijkheid blijft deels intact, wat haar als personage interessant maakt, maar ook een zekere afstand creëert.

De hoofdstukken vanuit Max vormen een sterk emotioneel tegengewicht. Ze tonen zijn verleden en de moeilijke periode die hij doorbracht op een internaat voor probleemjongeren. Binnen zijn gezin voelde hij zich niet gehoord en vaak verkeerd begrepen, terwijl hij juist probeerde het goed te doen. Hij werd vaak als schuldige aangewezen wat zijn situatie verwarrend en eenzaam maakte.

Tijdens deze passages brak mijn moederhart: het is pijnlijk om te lezen hoeveel hij moest dragen zonder dat er iemand naast hem stond, iemand waar hij zijn verhaal kwijt kon.
Door Max’ perspectief wordt ook duidelijk dat het beeld dat Mia van hem heeft niet volledig overeenkomt met de werkelijkheid. Hij komt naar voren als een kwetsbare jongen die zoekende was naar zichzelf, maar daar door zijn omgeving weinig ruimte voor kreeg.

Hoewel het boek spannende elementen bevat, voelde het voor mij minder als een thriller en meer als een psychologische roman. Het hield me niet voortdurend op het puntje van mijn stoel, maar wist me wel te boeien door de emotionele gelaagdheid en het spel met perspectief en herinnering.

De donkere kanten van het verleden, de emotionele afstand tussen broer en zus en het feit dat Mia lange tijd weigert Max’ boek te lezen — omdat het haar met confronterende waarheden zou kunnen dwingen — geven het verhaal extra diepgang.

Jij bent het licht is daarmee een gelaagd familiedrama over hoe herinneringen kunnen verschillen, hoe bescherming soms ontkenning wordt en hoe moeilijk het kan zijn om iemand die je denkt te kennen opnieuw te leren zien.