Meer dan 5,5 miljoen beoordelingen en recensies Organiseer de boeken die je wilt lezen of gelezen hebt Het laatste boekennieuws Word gratis lid
×
Lezersrecensie

Waarschuwing voor het (Nederlandse) onderwijs

Eus Wijnhoven 20 mei 2024
Margaret Ann “Lionel” Shriver (Gastonia, NC; 1957) is vooral bekend van haar We moeten het even over Kevin hebben (2003; in het Nederlands 2007) dat werd onderscheiden met de Orange Prize (2005) en in 2012 werd verfilmd. In haar werk stelt zij zich doorgaans maatschappijkritisch op. Dat doet zij met de nodige humor. Niet zelden hebben dogma’s een functie in haar verhalen. Shriver zelf groeide op in een streng religieuze omgeving.

Als zestienjarige ontvlucht Pearson Converse het ouderlijk huis vanwege de strenge leer der Jehova’s Getuigen die daar werd beleden. De ouders van haar (enige) vriendin Emory Ruth nemen haar liefdevol op, waarna zij zich kan ontwikkelen. Aan het begin van Waanzin, in 2011, doceert Pearson Engels aan de fictieve Voltaire University.

Mede door haar sociale achterstand ten gevolge van haar opvoeding, kan Pearson moeilijk relaties aangaan. Zij heeft echter een kinderwens en besluit tot IVF, waarbij ze haar keuze laat vallen op het zaad van een anonieme, intelligente Japanse donor. Zoon Darwin en de twee jaar jongere dochter Zanzibar blijken op jonge leeftijd al hoogbegaafd. Als Pearson een hovenier inschakelt om een boom te vellen, gebeurt het ondenkbare: de twee vallen als een blok voor elkaar. Uit hun relatie wordt een derde kind geboren, Lucy.

Al decennia dalen de prestaties van leerlingen in dit alternatieve Amerika. Normen worden bijgesteld, wat de kwaliteit van het onderwijs niet ten goede komt. Om het tij te keren, ontstaat er de behoefte aan “intellectuele nivellering”: de ene leerling is niet dommer dan de andere, die leerling verwerkt informatie op een alternatieve wijze. Meeliftend op die hype publiceren enkele leden van de “cerebrale elite” het boek De misdaad van het IQ (2010). Daarmee is het beleid van Geestelijke Gelijkwaardigheid geboren. Toelatingseisen, toetsen en andere criteria waarmee je iemands mogelijkheden kunt inschatten worden nationaal verboden. Als een Don Quichot verzet Pearson zich tegen deze ontwikkeling, terwijl Emory Geestelijke Gelijkwaardigheid opportunistisch omarmt. Na 2010 zal niets meer zijn wat het ooit was.

Waanzin weerspiegelt verontrustend realistisch de huidige staat van het Nederlandse onderwijs. Inmiddels staat Nederland internationaal gezien op een van de laagste posities waar het, bijvoorbeeld, leesvaardigheid betreft. 25% van de vijftienjarigen is tegenwoordig laaggeletterd en niet meer in staat een doorsneetekst te begrijpen. Het fenomeen ‘norm bijstellen’ is traditie als er te weinig leerlingen slagen voor hun eindexamens. Volgens een toenemend aantal didactici moeten we leerlingen meer ontzien. Zij waarschuwen dat leerlingen te vaak worden getoetst. Moeten wij hen niet op andere criteria beoordelen? Waanzin is een wake-up call voor dergelijke vernieuwers die lak hebben aan evidence based onderwijsstrategieën en met name voor de bewindspersonen bij OCW. Buiten dat is het uitstekend geschreven, met vaart en humor, met verdoemenis en empathie.

Reageer op deze recensie

Meer recensies van Eus Wijnhoven

Gesponsord

Ben Koenig stond zes jaar geleden aan het hoofd van de elite Special Operations Group van de US Marshals. Samen met zijn team jaagde hij op slechteriken en wist hij iedereen te vinden. Totdat Koenig op een dag zelf spoorloos verdween.

Privédetective Myron Bolitar en de beroemde basketbalcoach Greg Downing hadden een verleden als zeer persoonlijke rivalen en later als zakenpartners. Myron heeft zijn dood verwerkt – tot twee agenten zijn kantoor binnenlopen en eisen dat hij ze vertelt waar Downing is.

Anna 'Schone slaapster' Ogilvy stak vier jaar geleden zonder duidelijk motief haar twee beste vrienden dood. Ze verkeert sinds die fatale nacht in diepe slaap. Dr. Benedict Prince is forensisch psycholoog en de laatste hoop van het OM om de zaak-Anna O. op te lossen.

Blix leidde het onderzoek naar de vermissing van de jonge moeder Elisabeth Eie. Tot zijn eigen dochter om het leven kwam en hij werd gearresteerd voor het wreken van haar dood. Hij is inmiddels vrij en degene die Eie heeft vermoord heeft hém nu gevonden.

Privédetective Julia Stark krijgt bezoek van Per Günter Mott, eigenaar van een succesvol familiebedrijf. De ochtend na een grote vergadering op zijn landgoed heeft hij in zijn telefoon een foto gevonden van een bebloede, vastgebonden man, met een zak over zijn hoofd.

Thrillerliefhebber Nicky Hunter correspondeert al jaren met de befaamde schrijver Sebastian Trapp, wiens eerste vrouw en zoon twintig jaar eerder spoorloos zijn verdwenen. Hij vraagt Nicky zijn biografie te schrijven, maar waarom wil hij nu opeens wel praten over zijn verleden?

King schrijft over het lot, sterfelijkheid en geluk. In zijn korte verhalen buigt hij de realiteit naar zijn hand en creëert hij een werkelijkheid waar alles kan gebeuren. Elk van deze verhalen kent spanning, vreugde en mysterie – elk verhaal voelt iconisch.

De Zweedse minister van Justitie wordt bedreigd en tegelijkertijd wordt er een stapel menselijke botten gevonden in de metro van Stockholm. Wat gebeurt er in de tunnels diep onder Stockholm? En wie zit er achter de minister aan?

Puck gaat undercover bij een realityprogramma om onderzoek te doen naar de geruchten over manipulatie van kandidaten. Dit seizoen moet het programma spraakmakender worden dan ooit – maar ten koste van wat?

Privédetectives Barbara en haar dochter Kim krijgen een opdracht van een bekende Nederlander, die wordt beschuldigd van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Wie loopt straks het meeste gevaar, hun cliënt, Barbara of ... Kim?